De sluier van onwetendheid

Referentie: Rawls, John, Een theorie van rechtvaardigheid, vertaald door Frank Bestebreurtje, inleiding bij de Nederlandse editie door Percy B. Lehning, Rotterdam: Lemniscaat, 2006, 664 p. (oorspronkelijke uitgave: A Theory of Justice, Cambridge, MA: Belknap Press of Harvard University Press, 1971)

Plaatskenmerk: Persoonlijke bibliotheek

Extract: "Het idee van de oorspronkelijke positie is om een billijke procedure op te stellen opdat ieder overeengekomen beginsel rechtvaardig zal zijn. Op een of andere manier moeten wij de effecten tenietdoen van specifieke contingenties die mensen tegen elkaar opzetten en hen ertoe verleiden sociale en natuurlijke omstandigheden in hun eigen voordeel te benutten. Nu neem ik hiertoe aan dat de partijen gesitueerd zijn achter een sluier van onwetendheid. Zij weten niet wat voor invloed de verschillende alternatieven zullen hebben op hun eigen bijzondere geval, en ze zijn verplicht beginselen uitsluitend op basis van algemene overwegingen te evalueren." (pg. 168-169)

Soort bron: een monografie van één auteur over een filosofisch thema

Commentaar: Hoe kan het uitgangspunt van de sluier, een aangeboren gevoel voor rechtvaardigheid samen met bepaalde algemene toelaatbare kennis, een voldoende garantie zijn om tot rechtvaardigheidsprincipes te komen voor eender welke denkbare samenleving ? Welke basis die voor hen allen zou gelden is exhaustief en rijk genoeg dat ik als lid van de sluier het recht heb om die andere visies op rechtvaardigheid te weren ? Rawls lijkt me in dat opzicht naïef of op zijn minst de zaken te eenvoudig te houden. Want de complexe paradox van enerzijds open te moeten staan voor het idee dat verschillende rechtvaardigheden naast elkaar moeten bestaan om zo culturele diversiteit te absorberen als kennis en anderzijds onderscheid te moeten maken tussen aanvaardbare en onaanvaardbare vormen (een scheiding die geïmpliceerd wordt door het bestaan van een rechtvaardigheidsprincipe) is niet iets dat uit de weg mag gegaan worden.